• Μαρία Μετρίδη

“Το δικό μου Καπλάνι ”.



Χαιρετώ και πάλι, σήμερα γυρνάω πολλά χρόνια πίσω. Συγκεκριμένα στην Πέμπτη τάξη του Δημοτικού. Ήταν η τελευταία Παρασκευή πριν τις διακοπές του Πάσχα και κάναμε λογοτεχνία. Αναμνήσεις τόσο μακρινές άλλα μου φαίνονται απίστευτα όμορφες. Για καλή μου τύχη, εκείνη την χρονιά είχα μία πάρα πολύ καλή δασκάλα. Προσπαθούσε πέρα από το τυπικό μάθημα, να κάνει πράγματα για να ευαισθητοποιηθούμε σαν άτομα. Κάπως έτσι έγινε το μοιραίο. Έβγαλε από το συρτάρι της έδρας, ένα βιβλίο πράσινο. Ήταν λογοτεχνικό βιβλίο. Και αφού το σήκωσε ψηλά να το δούμε όλοι, μας είπε με ενθουσιασμό, «Αυτό, είναι το καπλάνι της βιτρίνας, της Άλκη Ζέη».


Ακούμπησε το βιβλίο στην έδρα και είπε «Το βιβλίο αυτό θέλω όλοι να πάτε να το αγοράσετε όσοι δεν το έχετε σπίτι σας, να το διαβάσετε και θα σας βάλω δύο εργασίες για το Πάσχα». Δεν γνωρίζαμε ούτε ποια είναι η Άλκη Ζέη, ούτε τί είναι το καπλάνι, ποια είναι η βιτρίνα, πόσες σελίδες είχε το βιβλίο κλπ. «Βγάλτε μολύβια να γράψετε τις ερωτήσεις» είπε επιβλητικά και συνέχισε λέγοντας «Πρώτη ερώτηση, να κάνετε περίληψη του βιβλίου σε , δε θυμάμαι πόσες, λέξεις». «Δεύτερη ερώτηση, τι είναι αυτό που σας άρεσε περισσότερο στο βιβλίο, κάποιος χαρακτήρας , κάποιο σκηνικό, περιγράψτε ποιο είναι και γιατί?». Δεν είχαμε το περιθώριο να κάνουμε το κοινό κόλπο με το διάβασμα της υπόθεσης στην τελευταία σελίδα του βιβλίου. Έπρεπε να το διαβάσουμε.

Στην συνέχεια η δασκάλα μας διηγήθηκε κάποια πράγματα για την ζωή αυτής της «σπουδαίας συγγραφέως» όπως μας τόνιζε.

Ζει και γεννήθηκε πριν χρόνια στην Αθήνα, μεγάλωσε στην Σάμο, επέστρεψε στην Αθήνα μεγαλώνοντας, έκανε τις σπουδές της στην Φιλοσοφική Αθηνών και στη Δραματική σχολή, κυνηγήθηκε για τις πολιτικές της πεποιθήσεις, την εξόρισαν στην Χίο για πολιτικούς λόγους, παντρεύτηκε, έκανε παιδιά, είχε για καλύτερη της φίλη την Ζωρζ Σαρή, γύρισε στην Ελλάδα με το πέσιμο της Χούντας και είχε μεγάλο συγγραφικό έργο, με μεγάλες επιτυχίες και βραβεύσεις για, το καπλάνι της βιτρίνας, ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου, ο ψεύτης παππούς, η Κωνσταντίνα και οι αράχνες, η μωβ ομπρέλα και άλλα πολλά. Γενικά μια γεμάτη ζωή και μία γυναίκα καταξιωμένη.

Προφανώς μας έκανε τεράστια εντύπωση η ιστορία της συγγραφέως και το περίεργο όνομα της, Άλκη Ζέη, και προσωπικά μου φάνηκε περίεργος ο έντονος θαυμασμός της δασκάλας μου στο πρόσωπο της. Σκεφτόμουν τι μπορεί να γράφουν αυτά τα βιβλία που τα κάνουν τόσο μοναδικά; Τι είναι αυτό το καπλάνι; Θα καταφέρω να διαβάσω ένα τόσο μεγάλο βιβλίο;.

Λόγω του πολύ νεαρού της ηλικίας, το διάβασμα 200 σελίδων και ειδικά μέσα στις διακοπές, μου φαινόταν ακατόρθωτο καθώς, όπως είναι συνηθισμένο στις μέρες μας πολλά παιδιά δεν διαβάζουν λογοτεχνικά βιβλία, δυστυχώς.

Μέχρι να επιστρέψω σπίτι σκεφτόμουν το περίεργο όνομα της Άλκη Ζέη και αυτό το καπλάνι. Καθόμαστε οικογενειακά για μεσημεριανό. Με το που σερβίρεται το φαγητό, πέφτει βομβαρδισμός των καθιερωμένων ερωτήσεων από τη μητέρα μου, «Μαράκι, πως πήγε το σχολείο; εργασίες έχετε για Πάσχα;». Ξεκινάω το παραλήρημα για το βιβλίο και το κοινό «Δεν πάμε καλά, μας έβαλε ένα ολόκληρο λογοτεχνικό βιβλίο για να διαβάσουμε μέσα στις διακοπές». «Ποιο?» ρώτησε. Και της απάντησα «Το καπλάνι της βιτρίνας, πρέπει να το ξέρεις».

Τότε πετάχτηκε η μεγάλη μου αδελφή, η οποία είναι από πάντα βιβλιοφάγος, και είπε «Τέλειο βιβλίο, το έχω στη βιβλιοθήκη μου, θα στο δώσω να το διαβάσεις, θα σου αρέσει πάρα πολύ». Εκτός από την πίεση της δασκάλας για την εργασία, είχα και την αδελφή μου, που ήταν πιο ενθουσιασμένη από μένα, επομένως δεν είχα πολλές επιλογές. Μετά το φαγητό λοιπόν η αδελφή μου, όσο και να το απέφευγα, μου έδωσε το βιβλίο. Εννοείται μου έδωσε συμβουλές, για να το διαβάσω. Κρατούσε το βιβλίο ευλαβικά και το έδινε σαν να ήταν κειμήλιο. Παράλληλα μου έδινε “tips” του πρωτάρη και μου έλεγε, «Να διαβάζεις όταν το θες ή διάβαζε λίγες σελίδες κάθε μέρα πριν πέσεις για ύπνο, θα δεις ότι θα σε βοηθήσει να το διαβάσεις πιο γρήγορα».

Ύστερα από δύο, τρεις μέρες θυμάμαι, το είδα πάνω στο γραφείο μου ξεχασμένο και αποφάσισα να πάρω το βιβλίο και να το ξεφυλλίσω. Διάβασα τον τίτλο με απορία για άλλη μια φορά. «Το καπλάνι της βιτρίνας». Τυχαία μπήκε στο δωμάτιο μου η μεγάλη μου αδελφή και την ρώτησα «Τί σημαίνει “το καπλάνι της βιτρίνας ?”». Δεν πρόλαβα να τελειώσω την φράση και έφερε ένα τεράστιο λεξικό πάνω στο γραφείο, το ανοίγει, βρίσκει την λέξη καπλάνι και δυνατά διαβάζει, «Τίγρης, και κάτι/κάποιος που δεν δαμάζεται εύκολα». «Κατάλαβες τώρα; Για αυτό κιόλας έχει την τίγρη το εξώφυλλο», συμπλήρωσε. Δεν είχα καταλάβει το νόημα του εξωφύλλου, την σύνδεση δύο παιδιών με μία τίγρη. Δεν μου είχε μείνει τίποτε άλλο από το να το διαβάσω λοιπόν.

Καθώς οι μέρες περνούσαν, διάβαζα το βιβλίο κάποιες μέρες πιο πολύ κάποιες πιο λίγο, άλλα το μόνο σίγουρο είναι ότι όταν το διάβαζα, δεν με αποσπούσε τίποτα από αυτό. Όταν κατάφερα να το διαβάσω όλο, και έκανα τις εργασίες, χάρηκα με το επίτευγμα μου. Το πρώτο μου μεγάλο βιβλίο. Είχα ξετρελαθεί με τα πάντα. Η χρήση κάποιων λέξεων, που μου φαίνονταν πρωτοφανείς έως τότε, η παραστατικότητα που έδινε η συγγραφέας, ο συμβολισμός και οι πλούσιες εικόνες που δημιουργούσε στο τότε παιδικό μυαλό μου, με πρώτη εικόνα τον ξάδελφο των δύο μικρών ηρωίδων που τους εξιστορούσε μαγικά παραμύθια για το μυθικό καπλάνι, που βρισκόταν στην βιτρίνα του σαλονιού τους . Όλα μου προξενούσαν τεράστια εντύπωση και τα παραλλήλιζα με δικά μου βιώματα. Θυμάμαι, όπως φαντάζομαι πολλά παιδιά και ενήλικες, πόσο με είχε μαγέψει αυτός ο κόσμος της συγγραφέως με το περίεργο όνομα “Άλκη Ζέη”. Για αυτό άλλωστε τα έργα της δεν αρκέστηκαν μόνο στο χαρτί. Παραστάσεις, θέατρο ακόμη τηλεόραση και κινηματογράφος.


Παρόλο, που η ιστορία του «Καπλανιού της Βιτρίνας» διαδραματίζεται σε περίοδο πολέμου θα λέγαμε, με έκανε να δω την δική της οπτική κι ας μην είχα τόση αντίληψη λόγω ηλικίας. Κι αυτό γιατί η παιδικότητα, η ζωηράδα και η αγνότητα αναβλύζουν μέσα από την αφήγηση της, και συνεπώς από τις δικές της εμπειρίες, μαζί με ιστορικά γεγονότα, που σε κάνουν πραγματικά και ως παιδί και ως ενήλικας να συμμετέχεις. Το χιούμορ μέσα από τα έργα της διακριτό και η καθαρότητα της αισθητή, πάντα πλαισιωμένη από χαρακτήρες οι οποίοι αγαπήθηκαν εξαιρετικά από το κοινό της. Η χρήση των μη τυπικών τίτλων της (για ένα παιδί) και οι ασυνήθιστες λέξεις, που όταν είσαι παιδί μπορεί να μην τις καταλαβαίνεις όλες, όπως εγώ τότε, αλλά σου δημιουργούν αυτό το αίσθημα αβεβαιότητας, και την σιγουριά ότι θα δεις κάτι διαφορετικό.

Μπορεί να μην θυμάμαι τι έγραψα σε εκείνη την εργασία, τι μου άρεσε πιο πολύ μέσα στο βιβλίο, όμως σήμερα, 13 χρόνια μετά, αν με ρωτήσεις ποιο είναι αυτό που μου έχει μείνει από την ιστορία αυτή, είναι το καπλάνι. Αρχικά διότι το καπλάνι της βιτρίνας του σαλονιού της Μυρτούς και της Μελιάς, με πάει πίσω σε χρόνια ανέμελα που η ίδια η κυρία Άλκη Ζέη και η εφευρετικότητα της, δημιούργησαν. Μία άγνωστη λέξη της κυρίας Ζέη με οδήγησε να φαντάζομαι το δικό μου καπλάνι στην βιτρίνα του δικού μου σαλονιού.

Όπως προανέφερα, δεν είναι τυχαίο που τα έργα της είναι πολυβραβευμένα. Πέμπτη 27 Φλεβάρη του 2020, η κυρία Άλκη Ζέη έφυγε από την ζωή, κάνοντας πένθιμο και πιο φτωχό τον κόσμο του παιδικού βιβλίου. Έκανε «τον δικό της περίπατο», αφήνοντας πίσω τον Πέτρο και κληρονομιά τις ιστορίες που όλοι αγαπήσαμε σαν παιδιά, αλλά και σαν μεγάλοι. Σε ευχαριστώ κυρία Άλκη Ζέη, που ήσουν το έναυσμα (όπως και σε αρκετούς φαντάζομαι) να μάθω να αφιερώνω χρόνο σε ένα βιβλίο. Σε ευχαριστώ κυρία Άλκη Ζέη, που μου άφησες προσωπικό ενθύμιο, τη γλύκα των παιδικών μου χρόνων… “Το δικό μου καπλάνι της βιτρίνας”.

  • Facebook
  • Instagram
  • output-onlinepngtools

NEWSLETTER

Have you unplugged recently?

διαφημιστείτε

ταυτότητα

επικοινωνία

podcasts.png