• Όλγα Ρούσσου

Η Κατάσταση Που Βιώνουμε Μέσα Από Την Τέχνη

Διανύουμε μία δύσκολη και κρίσιμη περίοδο άγχους και αβεβαιότητας για το μέλλον. Όμως δεν είναι η πρώτη φορά που η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει μαζικά κάτι τόσο τρομακτικό. Απλώς σε εμάς φαίνεται χαοτικό γιατί είναι κάτι πρωτόγνωρο, ακόμα και για τις μεγαλύτερες γενιές. Ο κόσμος ανά τους αιώνες έχει ζήσει πολλές τρομακτικές καταστάσεις, από πανδημίες μέχρι πολέμους, και πολλοί καλλιτέχνες, μέσα από προσωπικές πάλες και εμπειρίες, έχουν καταφέρει να αποτυπώσουν με την δική τους οπτική πώς είναι να ζεις μέσα σε μία περίοδο κρίσης, αβεβαιότητας, απόγνωσης και μοναξιάς. Έτσι κι εμείς έχουμε την ευκαιρία να ρίξουμε μια ματιά σε αυτές τις καταστάσεις, ακόμα και μέσα από έργα που δεν έχουν άμεση σχέση με αυτό που ζούμε σήμερα, αλλά μας παραπέμπουν στην κατάσταση που βιώνουμε, από την οποία θέλουμε και προσπαθούμε όλοι, να βγούμε όσο το δυνατόν πιο αλώβητοι και ασφαλείς γίνεται. 



Vincent Van Gogh - Bedroom In Arles (1888)

Με αυτό τον πίνακα, ο Βαν Γκόγκ ήθελε ο θεατής να αισθάνεται ξεκούραση. Χρησιμοποιώντας τα φωτεινά χρώματα, ήθελε να εκφράσει την ανάγκη για την ανάπαυση και τον ύπνο.



Edward Hopper - Morning Sun (1952)

Νομίζω πως όλοι θα περάσουμε αρκετές ώρες στα δωμάτιά μας, και μακάρι όλοι να μοιάζαμε σαν τους χαρακτήρες του Edward Hopper. Πολλά από τα έργα του, έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως την απομόνωση και την μοναχικότητα. Στο συγκεκριμένο, ήθελε να αποτυπώσει την μοναχικότητα, με την γυναίκα να έχει απορροφηθεί στις σκέψεις τις. Το αφηρημένο βλέμμα της, συμβολίζει την απομόνωση και την μοναξιά της. Ο άδειος τοίχος και η ανυψωμένη σύνθεση του δωματίου, υποδηλώνουν την πλήξη και την ψυχρότητα της μοναχικής αστικής ζωής. 



Caspar David Friedrich - The Monk By The Sea (1808-1810)

Caspar David Friedrich - A Walk At Dusk (1830-1835)

Στα έργα του Caspar David Friedrich είναι σύνηθες φαινόμενο μία ρομαντική μοναχικότητα. Πολλοί ιστορικοί τέχνης την συνδέουν με την απαισιόδοξη οπτική του για την ενηλικίωση. Στα παραπάνω έργα, όπως και στα περισσότερα έργα του, είναι χαρακτηριστική η απομόνωση και η απόσταση των χαρακτήρων από άλλους ανθρώπους. Στο έργο The Monk By The Sea, το μεγάλο βάθος που έχει δώσει στην σύνθεση για να αποτυπώσει τον ουρανό και την θάλασσα, τονίζουν την φιγούρα του καλόγερου, που αντικρύζει την απεραντοσύνη της φύσης και το θείο.


Στο A Walk At Dusk, ένας άντρας βλέποντας γύρω του την φύση που πεθαίνει, σκέφτεται τον θάνατο. Το φεγγάρι για τον καλλιτέχνη συμβολίζει τον Χριστό και την αναγέννηση. Μαζί με αυτό το έργο, κατά την περίοδο λίγο πριν τον θάνατό του, δημιουργήθηκαν και άλλα, που δείχνουν την μελαγχολία που ένιωθε αλλά και την παρηγοριά που έβρισκε στην πίστη του ως Χριστιανός.



Richard Serra - Inside Out (2013)

Τα γλυπτά και οι εγκαταστάσεις του Richard Serra, τα οποία έχουν ως επί το πλείστον μινιμαλιστικό χαρακτήρα, δημιουργούνται και φιλοτεχνούνται κατά κανόνα σε μεγάλες διαστάσεις με σκοπό να ορίσουν τον χώρο που τοποθετούνται. Κατά τον Serra, ο χώρος είναι ένα υλικό και η διαμόρφωσή του έχει προτεραιότητα σε σχέση με άλλες έννοιες. Έχει δηλώσει επίσης, ότι επιχειρεί να χρησιμοποιεί γλυπτές φόρμες, για να κάνει διακριτό τον χώρο. Με το Inside Out, το οποίο τοποθετήθηκε στην Gagosian Gallery της Νέας Υόρκης, σκοπός του ήταν όποιος μπαίνει μέσα σε αυτό τον λαβύρινθο, με περιορισμένο το οπτικό του πεδίο, να καταλάβει πώς μπορεί ο χώρος και η τοποθέτησή μας μέσα στο χώρο, να επηρεάσουν τις αισθήσεις μας. Ήθελε επιτηδευμένα να δημιουργήσει μια σύγκρουση ανάμεσα στην όραση και την ισορροπία, με αποτέλεσμα να προκαλέσει την αναντιστοιχία των αισθήσεων. Επιδιώκει να διαταράξει την φυσική ικανότητα του σώματος να προσανατολιστεί στον περιβάλλοντα χώρο.



Mary Cassatt - The Child's Bath (1893)

Το συγκεκριμένο έργο, που απεικονίζει μία μητρική φιγούρα και ένα μικρό παιδί, συμβολίζει πόσο μοναδική μπορεί να είναι μία τέτοια σκηνή, παρόλο που είναι πολύ απλή και καθημερινή. Ο αντικατοπτρισμός της καθημερινότητας μέσα σε ένα τέτοιο οικείο περιβάλλον, είναι επηρεασμένος από Ιαπωνικές εικονογραφίες και ταπισερί καθημερινών σκηνών. Ο τρόπος με τον οποίο η μητέρα ή γκουβερνάντα φροντίζει το παιδί, και η εμπιστοσύνη που αυτό της δείχνει με τον τρόπο που ακουμπά πάνω της, δείχνουν αισθήματα προστασίας και τρυφερότητας.



Rene Magritte - The Lovers II (1928)

Πιστεύω πολλοί θα ταυτιστούν με αυτή την εικόνα, αφού τα φιλιά και οι αγκαλιές απαγορεύονται αυτή την εποχή. Το ύφασμα συμβολίζει μια νοητή απόσταση ανάμεσα στις δύο φιγούρες, έτσι αποδίδεται η μυστηριώδης φύση της εικόνας. Δεν μπορούν να νιώσουν ο ένας το άγγιγμα του άλλου, ούτε μπορούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.



Sigmar Polke - Supermarkets (1976)

Ο Sigmar Polke δημιούργησε αυτή την εικόνα, με σκοπό να προκαλέσει στον θεατή την διέγερση των αισθήσεων που προκαλείται από παραισθησιογόνες ουσίες. Γενικά η δουλειά του Polke έχει επηρεαστεί πολύ από pop καλλιτέχνες εκείνης της εποχής, όπως ο Roy Lichtenstein, πολλοί από τους οποίους αντλούσαν έμπνευση για τα έργα τους από την ποπ κουλτούρα, την διαφήμιση και τον υπερκαταναλωτισμό.


Με αφορμή αυτή την εικονογραφία, θέλω κλείνοντας να θέσω ένα ερώτημα που με απασχολεί αρκετά τις τελευταίες μέρες, σαν τροφή για σκέψη. Σίγουρα, με όλη αυτή την ανησυχία, όλοι πράξαμε σωστά πριν κλειστούμε στα σπίτια μας, πηγαίνοντας να αγοράσουμε τα απαραίτητα, για να μας κρατήσουν τουλάχιστον για δύο εβδομάδες. Φυσικά σε στιγμές κρίσης και αβεβαιότητας, θα κάνουμε αυτό που μας λέει το ένστικτο της επιβίωσης. Όμως φοβάμαι ότι γενικότερα στον δυτικό κόσμο λειτουργούμε και ζούμε στην καθημερινότητά μας με μια μαζική καταναλωτική μανία, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να ξεχωρίσουμε τα πράγματα που πραγματικά χρειαζόμαστε από τα μη απαραίτητα. Μήπως βγαίνοντας από όλο αυτό θα έπρεπε ο καθένας από εμάς να αναθεωρήσει τις καταναλωτικές τους συνήθειες; Αφήνω την απάντηση στην κρίση του καθενός.

  • Facebook
  • Instagram
  • output-onlinepngtools

NEWSLETTER

Have you unplugged recently?

διαφημιστείτε

ταυτότητα

επικοινωνία

podcasts.png