• Μαρίνα Κρασαδάκη

Ελληνική τηλεόραση: η απογοήτευση


Τα σημερινά δεδομένα θέλουν την τηλεόραση συνέχεια ανοικτή. Πάντα ετοιμοπόλεμοι για τυχόν διαγγέλματα, έκτακτες ειδήσεις ή απλά απεγνωσμένοι να δούμε τι γίνεται έξω από τα σπίτια μας – όσοι από εμάς καθίσαμε σε αυτά. Σε περιόδους κρίσης είναι λογικό να ανατρέχουμε στην ενημέρωση, καθώς δεν υπάρχει άλλος τρόπος να ελέγξουμε την κατάσταση, από τη στιγμή που τηρούμε ήδη τους κανόνες ασφαλείας.

Ωστόσο, οι άνθρωποι της τηλεόρασης έχουν εκμεταλλευτεί την άγνοια και την απελπισία του κόσμου για να σπείρουν τον πανικό από την πρώτη μέρα. Πλέον καλύπτουν ολόκληρα δελτία μίας ώρας με ρεπορτάζ αποκλειστικά για τον covid-19. Και δεν είναι μόνο η ποσότητα των ειδήσεων που προβάλλονται, αλλά κυρίως το πως προβάλλονται. Όσες φορές έχει τύχει να δω κάποιο δελτίο ειδήσεων κλείνω τελικά την τηλεόραση με την εντύπωση ότι πετούν εκείνη τη στιγμή πάνω από τα κεφάλια μας πολεμικά αεροπλάνα έτοιμα να μας βομβαρδίσουν, ενώ δεν υπάρχει φορά που δεν έχω βάλει τα κλάματα.

Αρχικά, για να μην παρεξηγηθώ, δεν λέω ότι δεν είναι σοβαρή η κατάσταση. Αντιθέτως. Ούτε φυσικά είμαι εδώ για να είμαι άλλη μία που θα πει «από την πείνα πεθαίνουν περισσότεροι άνθρωποι»· όχι γιατί δεν είναι αλήθεια, αλλά γιατί είναι δύο τελείως ανόμοια πράγματα και δεν έχει νόημα να τα συγκρίνουμε. Όμως εκεί έξω έχει υπάρξει άνθρωπος 103 ετών που θεραπεύτηκε από τον ιό, κι αυτό δεν έφτασε στα αυτιά πολλών. Και άλλα πράγματα έγιναν ταυτόχρονα με το ξέσπασμα της πανδημίας τα οποία κανονικά θα ακούγαμε στις «ειδήσεις των οκτώ», αλλά οι θέσεις ήταν κατειλημμένες. Ένα από αυτά είναι και θεραπεία του δεύτερου ασθενή με AIDS παγκοσμίως.

Βέβαια καταλαβαίνω ότι μέχρι τώρα τις περισσότερες φορές τα κανάλια μπορούσαν να καλύψουν σε δεκαπέντε λεπτά τις σημαντικές ειδήσεις και τώρα με τη μασημένη τροφή που είναι γι’ αυτούς ο covid-19 τους έχει πιάσει το κατοχικό τους σύνδρομο. Δεν συγχωρώ όμως τα ρεπορτάζ τρόμου και αγωνίας που θυμίζουν περισσότερο trailer για ταινία του James Bond παρά ειδήσεις.

Δυστυχώς όμως η πανδημία δεν είναι το μόνο θέμα για το οποίο απογοητεύομαι.

Πριν μερικές μέρες, στις 18 Μαρτίου, ανέβηκε ένα βίντεο στο YouTube από την Κρίστεν Λεωτσάκου, πρώην παίκτρια του τηλεοπτικού παιχνιδιού «My Style Rocks», vegan, οικολόγος και ακτιβίστρια. Η Κρίστεν στο εν λόγω βίντεο μιλάει για την πορεία της στο παιχνίδι και τους λόγους που οδήγησαν στην οικειοθελή αποχώρηση της στις 21 Φεβρουαρίου. Όπως ξέρουν ήδη όσοι παρακολούθησαν έστω και λίγο την εκπομπή πριν την αποχώρηση της, η Κρίστεν θέλησε μέσα από τη συμμετοχή της στο παιχνίδι να ενημερώσει τους τηλεθεατές, με πολύ ευγενή τρόπο, για τα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, για την ηθική μόδα και γενικότερα για το πως μπορούμε να μειώσουμε το οικολογικό μας αποτύπωμα. Ήδη στην τρίτη μέρα άρχισαν να ακούγονται παράπονα· κριτές, διαγωνιζόμενες, παραγωγή, κοινό είχαν ήδη αρχίσει να βαριούνται τα εστιασμένα στα οικολογικά προβλήματα concept της Κρίστεν και γι’ αυτό της ζήτησαν να κάνει και κάτι διαφορετικό. Όχι πολύ αργότερα δέχτηκε «επίθεση» από έναν από τους κριτές όσον αφορά το αν είναι πραγματικά η οικολόγος και ακτιβίστρια που ισχυρίζεται ότι είναι πάνω στην ηθική μόδα. Τέτοια περιστατικά συμβαίνουν βέβαια συνεχώς σε αυτές τις κοινότητες γιατί ο ορισμός του «ηθικού» είναι κάτι προσωπικό. Τι είναι πιο ηθικό· να πεταχτεί ένα ζευγάρι δερμάτινα παπούτσια ή να χρησιμοποιηθούν, από δεύτερο και τρίτο χέρι, μέχρι να χαλάσουν πραγματικά; Ταυτόχρονα, η παραγωγή έκοβε πολλά από τα επιχειρήματα της Κρίστεν στο μοντάζ. Αυτοί, μεταξύ διαμαχών με δημοφιλείς χιουμοριστικές σελίδες και με συμπαίκτριες της, ήταν λίγοι από τους λόγους που η Κρίστεν αποφάσισε εν τέλει να φύγει από το παιχνίδι.


Κάνει λοιπόν ξεκάθαρο η τηλεόραση καθημερινά ότι δεν έχει χώρο για νέα πρόσωπα, αλλά ούτε και για νέες ιδέες. Δεν μου φαίνεται λογικό ένας άνθρωπος ο οποίος κάνει μία προσπάθεια για να βελτιώσει τον κόσμο στον οποίο όλοι ζούμε να δέχεται τέτοιον πόλεμο. Και φυσικά τα πυρά είχε πρώτα στα χέρια της η παραγωγή της εκπομπής και αργότερα ο όποιος κόσμος εναντιώθηκε στις ιδέες της. Κλασική νοοτροπία σύμφωνα με την οποία ό,τι και όποιος μας βγάζει από τη βολή μας πρέπει να φιμώνεται. Φυσικά, το θέμα δεν είναι μόνο η Κρίστεν, αλλά και η κάθε Κρίστεν· όλα τα σπουδαία μυαλά της γενιάς μας, τα οποία αν ήξερε να χρησιμοποιήσει η τηλεόραση θα μπορούσε να κάνει παπάδες.

Και εννοείται ήρθε και το «Master Chef» να μας αποτελειώσει. Αρχικά με τη συμμετοχή της vegan και ομοφυλόφιλης διαγωνιζόμενης Ντέμης, η οποία έγινε πρώτη είδηση και πρωταγωνίστησε σε πολλά memes και posts. Φυσικά καμία σχέση δεν έχει η σεξουαλικότητα κάποιου με τις μαγειρικές του ικανότητες, αλλά το τηλεοπτικό κανάλι ήξερε ακριβώς τι να προβάλει για να τραβήξει τις εντυπώσεις. Στην πορεία του παιχνιδιού βέβαια δεν έχουν λείψει τα σχόλια όπως «καλύτερη γυναίκα μάγειρας» και ο διαχωρισμός των δύο φύλων στην κουζίνα σε «μάγειρες» και «γυναίκες μάγειρες», λες και μιλάμε για ποδόσφαιρο ανδρών και ποδόσφαιρο θηλέων. Το τελικό χτύπημα ήρθε στην ομαδική δοκιμασία στην οποία οι διαγωνιζόμενοι έπρεπε να φτιάξουν μενού για 25 διακεκριμένους Έλληνες Chefs. Στην επιλογή αυτών των διακεκριμένων chefs κόπηκαν όσες γυναίκες έπεσαν στο τραπέζι, αν φυσικά έπεσαν, κάνοντας αισθητή την ανδροκρατία που επικρατεί στο χώρο της μαγειρικής.

Πηγαίνοντας λίγο πιο πίσω, στο καθόλου κατά τα άλλα μακρινό 2019, χαρήκαμε το πάνελ του «Μεσημέρι με τον Γιώργο Λιάγκα» να σχολιάζει τη συμμετοχή της Κατερίνας Πεφτίτση, plus size μοντέλου, στη δεύτερη season του «Greece’ s Next Top Model». Ο παρουσιαστής είπε χαρακτηριστικά «Παιδιά, συγνώμη τώρα. Δεν καταλαβαίνω για ποιο λόγο πρέπει μία κοπέλα που έχει παραπάνω κιλά από αυτό που έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε φυσιολογικό, δεν ξέρω πως να το πω, δεν λέω τη λέξη χοντρή αλλά έχει παραπάνω κιλά, να πρέπει να την δούμε και να πρέπει να πει αυτή στον εαυτό της ότι είναι υπέρβαση να βγαίνει, να αλειφθεί με λάδι, να είναι υγρή και να είναι στην παραλία, σαν να είναι ας πούμε της Greenpeace η διαφήμιση» με το υπόλοιπο πλατό να συνεχίσει τη συζήτηση στο ίδιο κλίμα και με την Κατερίνα Γκαγκάκη να επισημαίνει ότι η επιβολή αυτού του θεάματος προέκυψε υπό το πρίσμα της πολιτικής ορθότητας. Αυτή η συζήτηση είναι ακριβώς ο λόγος που υπάρχει ανάγκη στη μόδα για την εκπροσώπηση των γυναικών με παραπάνω κιλά από αυτά που έχει συνηθίσει να θεωρεί φυσιολογικά ο Γιώργος Λιάγκας.

Φυσικά αυτή είναι μία από τις πολλές χαρές που μας έχει χαρίσει απλόχερα το συγκεκριμένο πάνελ, καθώς φρόντισε να σχολιάσει και το περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης σε βάρος φοιτήτριας στη βιβλιοθήκη του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ο σχολιασμός έγινε χλευάζοντας το περιστατικό και κάνοντας μια αισχρή αναπαράσταση του. Αφού τους έκλεισε το ΕΣΡ για πέντε μέρες, επανήλθαν με μία απολογία, στην οποία ο Γιώργος Λιάγκας είπε πως ο σχολιασμός έγινε όπως θα γινόταν από μία παρέα σε ένα καφενείο, βλέποντας το περιστατικό από την αστεία του πλευρά και αυτό ήταν λάθος. Η γνώμη μου είναι πως θα μπορούσε να ειπωθεί ένα σκέτο συγγνώμη, και αν δεν ξέρουν παρουσιαστές και δημοσιογράφοι τι λέγεται στην τηλεόραση και τι στο καφενείο, καλύτερα να κάθονται στα καφενεία και να αφήσουν νέους ανθρώπους με όρεξη, όραμα και μυαλό να τους διαδεχθούν στον τηλεοπτικό τους θρόνο.

Δεν μπορώ να αρνηθώ ότι έχουν υπάρξει και πολύ ωραίες τηλεοπτικές στιγμές φυσικά, και ότι η τηλεόραση όταν ήρθε στη ζωή μας ήταν μεγάλη καινοτομία, κάνοντας την άμεση ενημέρωση των πολιτών πολύ εύκολη. Ας αποδεχτούμε όμως πλέον ότι πέρασε η μπογιά της, ότι το internet μας προσφέρει πλουραλισμό απόψεων, παίρνοντας το μονοπώλιο της άμεσης πληροφόρησης από τα χέρια της. Είναι ευκαιρία να κλείσουμε αυτό το (άλλοτε) κουτί της Πανδώρας και να αρχίσουμε να επιλέγουμε εμείς από που και πως θέλουμε να ενημερωνόμαστε, τι ψυχαγωγία θέλουμε και χρειαζόμαστε. Και τότε ίσως να πάρει και η τηλεόραση το μήνυμα και να αλλάξει προς το καλύτερο.

  • Facebook
  • Instagram
  • output-onlinepngtools

NEWSLETTER

Have you unplugged recently?

διαφημιστείτε

ταυτότητα

επικοινωνία

podcasts.png