• Ναυσικά Στεφανίδου

Έργα κλασικής μουσικής εμπνευσμένα από τέχνη




Είναι γνωστό ότι οι μορφές τέχνης αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, προσφέροντας στο κοινό την εναρμόνιση του χάους (ή ακόμα και το χάος το ίδιο). Κατά τη διάρκεια μιας αναζήτησης παρτιτούρας για το Dance Macabre του Camille Saint- Saens, βρέθηκα πάνω σε μια ομώνυμη τοιχογραφία. Eίναι έργο του Giacomo Borlone, Ιταλού ζωγράφου του 15ου αιώνα. Το θεώρησα σύμπτωση, αλλά διαψεύστηκα. Διάβασα ότι φημολογείται πως ο συνθέτης εμπνεύστηκε το συμφωνικό ποίημα, όπως χαρακτηρίζεται, από ένα fresco που κοσμεί έναν ναό στο Clusone της Ιταλίας. – Ναι, τέτοιου είδους μεταμεσονύχτιες ανακαλύψεις με ενθουσιάζουν, ρομαντικοποιώ τη σύμπτωση και από ότι φαίνεται γράφω ολόκληρο άρθρο γι’ αυτές…-


Στη σύνθεση απεικονίζεται ο «χορός του θανάτου» κατά τα χρόνια της πανούκλας, δηλώνοντας την εξίσωση όλων των κοινωνικών στρωμάτων μπροστά στο θάνατο. Ο Saint- Saens, λοιπόν, συνέθεσε αρχικά το κομμάτι για φωνή και πιάνο (χρησιμοποιώντας τους στίχους ενός ποιήματος του Henri Cazalis), αργότερα όμως αντικατέστησε τη φωνή με βιολί και αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά έργα του ρεπερτορίου.





Συνεχίζοντας με αυτές τις ανακαλύψεις, περνάμε σε ένα από τα γνωστότερα έργα της Ιαπωνικής τέχνης του 19ου αιώνα. Το Under the wave of Kanagawa του Katsushika Hokusai (1830) αποτελεί μέρος 36 σχεδίων που απεικονίζουν το βουνό Fuji, το οποίο στην προκειμένη διακρίνεται πίσω από την ταραγμένη θάλασσα. Ο Γάλλος συνθέτης Claude Debussy φημολογείται πως εμπνεύστηκε τo πασίγνωστο συμφωνικό έργο La Mer (Η θάλασσα) από το παρόν αποτέλεσμα ξυλογραφίας. Το μινόρε ηχόχρωμα των κυμάτων του συνθέτη αποτυπώνεται στις τολμηρές ιμπρεσσιονιστικές αρμονίες, που θεωρήθηκαν πρωτοπόρες για την εποχή.







Το τρίτο έργο στο οποίο θα γίνει αναφορά είναι το Starry Night του Vincent Van Gogh. Φιλοτεχνήθηκε το 1889 και απεικονίζει τη θέα από το παράθυρο του δωματίου του στο άσυλο που έμενε, στο Σεν Ρεμί ντε Προβάνς. Αυτές οι ελικοειδείς ακτίνες φωτός ήταν αποτέλεσμα 21 μελετών και διαφορετικών σχεδίων του νυχτερινού ουρανού. Ενόσω ο καλλιτέχνης βρισκόταν απομονωμένος, δημιουργούσε απέραντα σύμπαντα με κίνηση και ρευστότητα.


O Γάλλος συνθέτης του β' μισού του 20ου αιώνα Henri Dutilleux, εμπνεύστηκε από τον πίνακα αυτόν το έργο του Timbres, espace, mouvement, ou La Nuit étoilée. Είναι τριμερές έργο γραμμένο για ορχήστρα, αποδίδοντας μουσικά τρία αστρονομικά φαινόμενα. Μια αέναη μεταμόρφωση θεμάτων και μοτίβων που κινούνται ανάμεσα στα όργανα τόσο μουσικά, όσο και στον φυσικό χώρο. Είναι ιδιαίτερη η διάταξη της ορχήστρας που έχει επιλέξει ο Dutilleux, συμβάλλοντας στη ροή των θεμάτων και την απόδοση του εναρμονισμένου χάους του διαστήματος. Ο συνθέτης έχει έντονες επιρροές από Γάλλους προκατόχους του όπως Debussy, Ravel αλλά και τους Bela Bartok και Igor Stravisnky. Η ζύμωση όμως των έργων του έχει έντονα το προσωπικό του στοιχείο καθώς και τεχνικές που αγκάλιασε η σύγχρονη μουσική.






*φωτογραφία εξωφύλλου: Ναυσικά Στεφανίδου

  • Facebook
  • Instagram
  • output-onlinepngtools