• Ντόρα Χριστοδούλου

Δωρεάν εμμηνορροϊκά προϊόντα: Νίκη για τις γυναίκες, αλλά τι γίνεται με τον πλανήτη;




Σημαντική νίκη για το παγκόσμιο κίνημα ενάντια στην «περίοδο της φτώχειας» υπογραμμίζουν τα μέσα ενημέρωσης εδώ και μια εβδομάδα μετά τη ανάδειξη της Σκωτίας ως πρώτη χώρα που παρέχει δωρεάν προϊόντα υγιεινής (ταμπόν, σερβιέτες κλπ.) στους πολίτες της. Σύμφωνα με τα παγκόσμια μίντια, τα χρόνια φεμινιστικά κινήματα της χώρας για τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια κάθε γυναίκας, ανεξαρτήτως οικονομικής ή μη ευχέρειας επιτέλους πιάνουν τόπο.

Παράλληλα, η ερώτηση του ποιες άλλες χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμα της Σκωτίας παραμένει, ενώ η έλλειψη προσιτών προϊόντων υγιεινής συνεχίζει να έχει αρνητικό αντίκτυπο στις γυναίκες και τα κορίτσια ανά τον κόσμο. Ιδίως μετά το ξέσπασμα και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όλο και περισσότερες γυναίκες άρχισαν να αντιμετωπίζουν περίοδο έντονης φτώχειας. Ως εκ τούτου, επιστήμονες συμφωνούν πως όλες οι χώρες πρέπει να κάνουν τη δωρεάν πρόσβαση σε σερβιέτες και ταμπόν νόμιμο δικαίωμα για όλες τις γυναίκες.

Με αφορμή αυτό το μεγάλο βήμα, ή μάλλον άλμα της Σκωτίας όμως, μήπως πρέπει να σκεφτούμε την άλλη πλευρά του νομίσματος; Μήπως πρέπει να λάβουμε υπόψιν τις πιθανές επιπτώσεις αυτού του συστήματος;

Σαφώς η πρόσβαση σε εμμηνορροϊκά προϊόντα είναι απαραίτητη για κάθε γυναίκα. Μα είναι η δωρεάν παροχή τους η πιο αποδοτική λύση; Πόσο δραστικά μπορεί να είναι τα αποτελέσματα αυτού του συστήματος; Κανείς δε μπορεί να ξέρει ακόμη. Μα είναι (και ήταν ανέκαθεν) ψυχολογική συνήθεια των ανθρώπων να καταχρώνται οτιδήποτε τους δίνεται δωρεάν. Ίσως ακόμη και μια συνεχής ανάγκη να αναλαμβάνουν εξουσία αντικρούοντας την, εκμεταλλευόμενοι το σύστημα και σε πολλές περιπτώσεις υπερβάλλοντας ή ακόμη αγνοώντας τις επιπτώσεις των πράξεών τους.

Ένα τυπικό προϊόν γυναικείας υγιεινής αφήνει ίχνη άνθρακα, ανάλογα με περίπου 5,3 κιλά διοξειδίου του άνθρακα (CO2) ετησίως. Πόσο βιώσιμο μπορεί να είναι λοιπόν αυτό το σύστημα σε έναν πλανήτη που πνίγεται στο πλαστικό. Σε έναν πλανήτη που παράλληλα στοχεύει να αυξήσει τη βιώσιμη ανάπτυξη του, να μειώσει τα απόβλητα του, και να επιτύχει υπεύθυνη παραγωγή και κατανάλωση μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια;

Αναλογίζοντας πως η δωρεάν παροχή των προϊόντων εκτιμάται να κοστίζει περίπου 8,7 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, πόσο οικονομικά βιώσιμο μπορεί να είναι αυτό το πρόγραμμα για ένα κράτος; Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πιο πρακτικές λύσεις που μπορούμε να εξετάσουμε ώστε να επιβεβαιώσουμε πως κάθε γυναίκα ή κορίτσι στον κόσμο έχει ίση πρόσβαση σε εμμηνορροϊκά προϊόντα, και πως η περίοδος τους δεν αποτελεί εμπόδιο στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Οι αλλαγές που θα έπρεπε να αναζητάμε δεν είναι απαραίτητο να είναι ριζικές, αλλά πρακτικές, εφικτές και όσο το δυνατόν πιο ανθεκτικές και βιώσιμες.


Για παράδειγμα, πόσο πιο βιώσιμο και δη οικονομικό θα ήταν ένα επίδομα ή κουπόνι σχεδιασμένο ειδικά για την αγορά ανάλογων προϊόντων, για το οποίο οι πολίτες θα μπορούσαν να εγγραφούν, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση. Στην πραγματικότητα, δεν θα έτρεχαν όλοι να πάρουν τα προϊόντα δωρεάν, αλλά όσοι το έχουν πραγματικά ανάγκη θα έκαναν χρήση του συστήματος χωρίς να το καταχρώνται. Ή καλύτερα, πόσο πιο βιώσιμο θα ήταν το σύστημα αν η χ-ψ κυβέρνηση παρείχε δωρεάν επαναχρησιμοποιήσιμα εμμηνορροϊκά προϊόντα (εμμηνορροϊκό κύπελλο κλπ.) στους πολίτες; Θα ήταν παράλληλα πιο οικονομικό και σαφώς φιλικό προς το περιβάλλον. Φυσικά, υπάρχουν διαφορετικές επιπτώσεις που μπορεί να συνεπάγεται αυτό το σύστημα, αλλά η βιωσιμότητά του θα μπορούσε να διασφαλιστεί με μεγαλύτερη ευκολία.

Αυτό που αξίζει να κρατήσουμε είναι πως τωόντι, χάρη στη Σκωτία το πρώτο μεγάλο βήμα έγινε, αλλά αυτό που η κοινωνία χρειάζεται αυτή τη στιγμή δεν είναι απαραίτητα δωρεάν προϊόντα για όλους αλλά σωστή παιδεία όσον αφορά την καταναλωτική συμπεριφορά των πολιτών και την ανάπτυξη μιας υγιούς, βιώσιμης νοοτροπίας.


  • Facebook
  • Instagram
  • output-onlinepngtools